Interbistas :: Emilio Siddi

Emilio Siddi (Armùngia)

 


Apu incumentzau a traballai in su ’68. Apu fatu catòdixi annus de operaju e doxi annus de cassa integratzioni. Agoa mi iant torrau a tzerriai e apu fatu duus annus de guàrdia innoi etotu.

 

Is ù(r)timas tres oras fut de s’‘ociri

 

Seu imbucau su 12 de mesi de argiolas. Su primu annu, fèria a mimi no mi nd’iat tocau, poita candu funt andaus a fèrias in austu a mimi no ndi spetàt. Su capuservitziu mi iat nau: «Oh Siddi, ti mettiamo a turno perché lasciamo un forno acceso, siete in due». Deu cun d-un’òmini antzianu, tropu bravu.

Nosu, candu imbuchestus, traballastis segundu su forru acantu si tocàt. Chi ddu furiat de preparai sa càrria si fiat sa càrria, chi ddu furiat de fai sa colada si fiat sa colada. Si torràt a càrriai su forru e agoa su caporali si poniat a fai atra cosa. O sa càrria a su forru nùmeru unu o a su nùmeru duus, su chi ddu fiat de fai. Segundu is forrus chi ddu fiant allutus. A bias si ndi tocànt duas puru, de coladas, no de totu unu forru perou. Deu apena seu imbucau apu traballau duus annus in su forru ‘e grìllia. Candu imbuchestus a is ses, depestis preparai càrria, po essi tenendi beni po coi su materiali e a ddi ‘onai atentzioni chi no ‘essat colau meda. Ddu fiant is grìllias, chi colàt meda fut unu arrori a ddu segai!

Traballa’ cun d-unu cumpàngiu chi imoi est mo(r)tu, cussu mancai teniat pagu fortza traballàt meda. Dònnia tanti pighestus is ferrus e ddu tochestus sa cosa de aintru de su forru e a fine traballu no furestis stancus.

Invècias cun d-un’atru is ù(r)timas tres oras fut de s’‘ociri. Issu no ddu tocàt bàsciu chi mancànt tres oras a scapai. Tandu ndi ddu iat duru.

 

De Armùngia a Biddesatu

 

Su traballu dd’apu agatau pesanti deu puru, perou fia giòvunu e mi pariat unu giogu, poita furia abituau a traballus pesantis. Nd’apu fatu meda a pei po andai a Biddesatu, agoa candu tenia mezu, candu si guastàt, a pei su pròpiu. Candu furiant fendi sa strada de Scandariu, po no fai su giru a Arch’‘e Fossu, ca consuma’ tropu bentzina a fai su giru, anda’ a pei po arresparmiai calincuna cosa.

In domu de srogu andànt innia a su spàciu de sa mina a pigai sa cosa, teniant duus bestioledus, carriànt cussus.

 

Sa cosa furiat prus bona de ‘idda; fessat s’arroba, fessat sa cosa de papai, totu. Ndi ddu andàt meda de genti. Nci fiat unu de ‘idda e po(r)tàt una machinedda. Fiat proendi e apu nau: «Notesta mi ddu fait su bànniu andendumindi». Depia scapai a is dexi. Apu intèndiu chi iat fatu giura chi no ingolliat mancu sa pobidda. Cussu agoa dd’at nau cun mimi puru. Seu andau e dd’apu nau: «Est proendi meda, mi dd’‘onas unu passàgiu?» M’at nau: «Sì, perou no mi ddu torris a chiedi ca apu fatu giura ca no ingollia mancu a pobidda mia in sa machina!»

Atra di’, fait guastu issu e deu po(r)ta’ una motocicreta. Fiat in s’istadi e movestus a mesudi’ e mesu. A bias deu movia a sa una puru, candu anda’ in motocicreta. Ma candu furia a pei nci ‘oliat un’ora e mesu po arribai. Candu seu lòmpiu a cussu pranu de cantu s’àcua de bufai, prus ainnantis, dd’apu biu frimu. Apu nau: «Imoi candu ddu sòrigu ddi naru a setzi». Candu seu arribau a cantu dd’apu biu, seu andau prus ainnantis, mi seu frimau. No dd’apu biu in perunu logu. Apu nau: «Boh, a innui a nca est fatu?». Mi seu frimau unu bellu pagheddu e apu nau: «Imoi in custu giru ddu depu biri». Mi ndi seu andau. Candu seu arribau in sa Cantina mi seu frimau pagu pagu. Agoa nci seu calau sei sei. Candu seu lòmpiu a funderia dd’apu biu a(r)tziendi de cad’‘e bàsciu. Apu nau:

«Ge fiat issu», e dd’apu nau: «T’apu biu in Generassi», su nòmini de cantu dd’apu biu. At nau: «No, no, apu tirau a bàsciu, ddu at un’atru incrutzatòriu». Uhm, invècias s’est atacau, poita at pensau: «Custu imoi mi ‘onat unu passàgiu e agoa candu càpitat a mimi…» Uhm, fiat aici!

Perou deu, mancai fessi a pei, no ndi fia contu. Mi praxiat su traballu. Mi praxiat ca ddu iat de ita guadangiai puru. No est a nai, cunforma a is atrus traballus chi apu fatu, ddu iat de guadangiai.

 

Consillus in su traballu

 

Un’òmini mi iat nau: «Tui, mancai siast sballau, no ti frimis, candu ti ponint a fai una cosa ci(r)ca de ti sfortzai a dda fai». Difatis a is tres diis d’ia nau: «Tziu Giovanninu, no nci dda fàciu ‘eu, chi su traballu sòrigat a essi aici, no» e issu iat nau: «No ti fidis a ti frimai, perou». Agoa mi ant cambiau a turnu. A turnu furiat totu un’atra cosa!

 

Tocai piciocheddas, a si fueddai sanus! Adiosu.

 


Sa mina de Su Suèrgiu in Biddesatu
Progetu "Sa mina de Su Suèrgiu in Biddesatu". Comunu de Biddesatu e Provìncia de Casteddu. Lei arregionali 26/97 - art. 13.